2026-njy ýylyň 9-njy oktýabrynda Türkmenistanyň “Awaza” milli syýahatçylyk zolagynda geçirilen Hazar ekologiýa sammitiniň netijeleri boýunça Hazarýaka döwletleriň Baştutanlarynyň taryhy Karary kabul edildi. Bu resminama laýyklykda, Hazar deňziniň suw derejesiniň çekilmegine garşy göreşmek we onuň öňüni almak boýunça ýörite bäştaraply ýokary derejeli topar döredilýär.

Täze döredilýän bu sebitara düzüm Türkmenistanyň, Azerbaýjanyň we Gazagystanyň Hökümet Baştutanlarynyň orunbasarlary derejesinde, şeýle hem Eýranyň we Russiýanyň ýokary derejeli wekilleriniň göni gatnaşmagynda öz işini alyp barar. Bu toparyň öňünde duran iň esasy wezipe deňziň suw derejesiniň peselmeginiň anyk sebäplerini ylmy taýdan ýüze çykarmakdan hem-de Hazardaky guraýan kenarýaka sebitlerde ýüze çykýan ekologik kynçylyklaryň ýaramaz täsirlerini azaltmak üçin ylalaşykly, toplumlaýyn we amaly çäreleri durmuşa geçirmekden ybaratdyr.

Bu halkara toparyň işine hemmetaraplaýyn we ýokary hünärmenlik goldawyny bermek maksady bilen, bäş ýurduň degişli döwlet edaralarynyň bilermenlerinden we alymlaryndan ybarat bolan ýöriteleşdirilen işçi toparlary hem emele getiriler. Täze ylalaşyga laýyklykda, Hazarýaka ýurtlaryň hökümetleri ýakyndaky üç aýyň dowamynda öz tarapyndan bu halkara toparda resmi wekilçilik etjek ygtyýarly şahslary we hünärmenleri kesgitlemelidirler. Nobatdaky duşuşyklar bolsa geljekde gezekli-gezegine, iňlis elipbiýiniň tertibi boýunça beýleki Hazarýaka döwletleriň çäklerinde yzygiderlilik esasynda dowam etdiriler.

Hazardaky durnuklylygy gorap saklamak we suwuň çalt çekilmegine garşy bilelikde göreşmek baradaky bu başlangyçlar ozal hem döwlet derejesinde halkara meýdançalarda yzygiderli öňe sürlüpdi. Hususan-da, 2022-nji ýylyň 29-njy iýunynda Aşgabat şäherinde geçirilen Hazarýaka döwletleriň Baştutanlarynyň VI sammitinde hem deňziň suw derejesiniň peselmegi we onuň netijelerini öwrenmek üçin bilelikdäki bilermen toparlaryny döretmek barada möhüm teklipler aýdylypdy. "Awazada" gol çekilen bu täze bäştaraply resminama bolsa sebitdäki durnuksyz ekologik ýagdaýy düzeltmekde we anyk amaly ädimleri ätmekde Hazarýaka bäş döwletiniň hyzmatdaşlygyny hil taýdan has ýokary halkara ugra çykarar.